Sinds 2018 is het voor Verenigingen van Eigenaars verplicht om te sparen voor groot onderhoud. Maar in de praktijk gebeurt dat lang niet altijd. Uit analyse van meer dan 8.000 van de te koop staande appartementen blijkt dat 17 procent géén spaarpot heeft. In Zeeland (28,3 procent), Groningen (26 procent) en Friesland (25,2 procent) is dit aandeel zelfs nog groter.
‘Is er geen VvE-spaarpot opgebouwd en moet er onverwacht iets gerepareerd of vervangen worden? Dan zit er vaak niets anders op dan de servicekosten te verhogen óf bewoners om een eenmalige extra bijdrage te vragen’, zegt Marga Lankreijer-Kos, expert hypotheken bij Independer. ‘Dit kan ervoor zorgen dat bewoners die hun woonlasten normaal kunnen betalen, plotseling een stuk krapper bij kas zitten.’
Vooral mensen met een lager inkomen of een klein pensioen merken dit in hun portemonnee. Sommige bewoners zien hun VvE-bijdrage oplopen tot 700 euro per maand. Dit raakt met name senioren met een beperkt inkomen, een groep die in veel gemeenten groeit. Voor gemeenten kan dit leiden tot extra druk op armoedebeleid, schuldhulpverlening en woonzorgarrangementen.
Maandelijkse kosten lopen op
Niet alleen de huizenprijzen blijven stijgen: ook de gemiddelde maandelijkse bijdrage aan een VvE is in vijf jaar tijd met zo’n 35% gestegen. Voor een appartement van 70 vierkante meter betalen bewoners nu gemiddeld 160,77 euro per maand. Dat is jaarlijks ruim 500 euro meer dan vijf jaar geleden.
Volgens Lankreijer-Kos komt die stijging vooral door investeringen in duurzaamheid. ‘Veel VvE’s verduurzamen hun panden, bijvoorbeeld door isolatie of het installeren van warmtepompen’, legt ze uit. ‘Die kosten worden verdeeld over de bewoners, wat leidt tot hogere woonlasten.’
De VvE-kosten tellen niet mee met het maximum dat toekomstige eigenaren kunnen lenen voor een koophuis. Bij een hypotheek afsluiten voor een appartement wordt dus vaak vergeten dat ook de VvE-bijdrage en eventuele servicekosten meegerekend moeten worden om een duidelijk overzicht te krijgen van maandelijkse lasten.
Grote regionale verschillen
De hoogte van de VvE-bijdrage verschilt sterk per provincie. In Noord-Holland betalen appartementseigenaren het meest: gemiddeld € 185,01 per maand. Utrecht volgt met een gemiddelde van 176,59 euro per maand. In provincie Groningen liggen de maandelijkse kosten het laagst: gemiddeld betaal je hier 137,12 euro per maand.
Het stijgen van de woonlasten en het achterblijven van gezonde VvE’s onderstrepen het belang van tijdige signalering en ondersteuning voor kwetsbare groepen. Inzicht in onderhoudsplannen, reserveringen en de betaalbaarheid van woningen en servicekosten kan helpen om toekomstige problemen te voorkomen.
