Het Bestuurlijk Akkoord 2.0 schetst een integraal toekomstbeeld richting 2050, met een doorkijk naar 2100. Hierin is voor het eerst op grote schaal verkend wat in dit gebied wel en niet mogelijk is en welke ambities en opgaven gecombineerd kunnen worden.
Drie thema’s zijn leidend: bodem en (grond)water, natuur en Defensie. Deze prioritering moet richting geven aan ruimtelijke keuzes in een gebied waar verdroging, verstedelijkingsdruk, mobiliteit en militaire intensivering elkaar raken.
‘Deze ondertekening is een militaire doorbraak op de Utrechtse Heuvelrug. Defensie moet Nederland veilig houden in een snel veranderende wereld. Dat vraagt om ruimte, snelheid en samenwerking. De Utrechtse Heuvelrug is één van de eerste regio’s waarin Defensie op deze schaal gebiedsgericht samenwerkt en dit versterkt onze nationale veiligheid’, zei staatssecretaris Gijs Tuinman van Defensie, een van de ondertekenaars.
De groeiopgave van Defensie vormt een van de drie prioritaire thema’s binnen het gebied tussen Amersfoort en Zeist. Concentratie en intensivering op bestaande locaties, waaronder Legerplaats Soesterberg, Camp New Amsterdam en de Bernhardkazerne, moeten samengaan met bescherming van natuurwaarden en een robuust bodem- en watersysteem.
Gebiedsperspectief
Concreet betekent dit dat bij planuitwerking expliciet wordt gekeken naar waterinfiltratie, beperking van verharding, bescherming van oude bosgroeiplaatsen en het verminderen van barrièrewerking in het landschap. De ecologische kwaliteit geldt als randvoorwaarde bij nieuwe ruimtelijke ingrepen.
Het gebied tussen Amersfoort en Zeist kent gelijktijdig druk op woningbouw, bedrijvigheid en voorzieningen. Het akkoord onderstreept dat verstedelijking primair binnen bestaand stedelijk gebied moet plaatsvinden, in lijn met eerder vastgesteld beleid.
Daarbij erkennen partijen dat transformatie van werklocaties, groei van werkgelegenheid en militaire ontwikkeling elkaar beïnvloeden. Regionale afstemming is noodzakelijk om evenwicht te behouden tussen woonkwaliteit, economische vitaliteit en ruimtelijke draagkracht.
‘Met de ondertekening van de BAK 2.0 en het onderliggende gebiedsperspectief laten we zien hoe we wonen, werken, natuur, mobiliteit, recreatie en Defensie in balans kunnen laten ontwikkelen op het noordelijk deel van de Utrechtse Heuvelrug. Het biedt een gezamenlijke basis voor de samenwerking waar we als regio met vertrouwen aan bouwen', zegt gedeputeerde Huib van Essen.
De uitvoering krijgt vorm via drie clusterovereenkomsten: West, Midden en Oost. Per deelgebied zijn onderzoeken, rollen, fasering en governance vastgelegd.
- Cluster West richt zich op de ecologische verbinding rond Camp New Amsterdam en de balans tussen Natuurnetwerk Nederland en ontwikkelruimte voor Defensie.
- Cluster Midden concentreert zich op Legerplaats Soesterberg, vitaliteit van het dorp en uitbreiding van het raccordement De Vlasakkers, inclusief afstemming tussen wonen, werken en militaire functies.
- Cluster Oost omvat onder meer de Bernhardkazerne en de westflank van Amersfoort. Hier ligt de nadruk op intensivering binnen bestaande kazernegrenzen, bescherming van oude bosgroeiplaatsen en aanpassing van planologische kaders om groei mogelijk te maken.
Tot het Bestuurlijk Akkoord Amersfoort tot Zeist (BAK) 2.0 traden toe het ministerie van Defensie, provincie Utrecht, gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest en Zeist, Waterschap Vallei en Veluwe en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.
