Moe

Afdrukken
woensdag 27 juni 2012
Ik had het voorrecht om onlangs in twee grote Chinese steden Beijing en Shanghai te mogen rondkijken, om daar studenten journalistiek te begeleiden bij hun producties. Het was een les in nederigheid, zoals elke Europeaan en Nederlander die moet voelen in deze fascinerende en razendsnelle samenleving. Chinezen zijn trots; op hun land, op hun geweldige geschiedenis, op hun culturele rijkdom en hun tradities, op hun economische kracht. Met respect kijken ze naar de buitenstaander, maar ze zullen nooit meer buigen, zoals ze dat pakweg een eeuw lang hebben gedaan toen ze overmeesterd werden door buitenlandse mogendheden. Sinds de grote roerganger Mao aankondigde dat de Eeuw der Vernedering achter de rug was, kijken de Chinezen naar de toekomst. En dat merk je tot in de haarvaten van de samenleving.

Alles is gericht op groei, op ontwikkeling, op het vervullen van ambities. Of het nu gaat om de individuele ontplooiing, die ieder ouderpaar nastreeft voor hun enige kind, of om de droom van het stadsbestuur om de stad grondig en in sneltreinvaart te moderniseren. De Chinezen gunnen zichzelf beperkt de tijd om vooruitgang te bewerkstelligen, alsof ze voelen dat het nu of nooit meer is.

De Chinese daadkracht en de dynamiek staat in schril contrast met de staat waarin Nederland verkeert. Daar wordt je voortdurend mee geconfronteerd als je in die twee échte wereldsteden rondloopt. Natuurlijk is het niet fair om onze kleine grote steden te vergelijken met Beijing en Shanghai, en al helemaal heeft het geen pas om onze complexe democratische verworvenheden te meten met het rechtlijnige, hiërarchische bestuursmodel in China.

Toch moest ik vaak denken aan de discussies over planologische sturing, over de regeldruk en het gebrek aan doorzettingsmacht. Daar hebben ze in China geen last van. Bouwen doen ze daar op de toekomst, en hoe. Overal flatgebouwen in aanbouw, hijskranen waar je ook kijkt; infrastructuur en een ov-netwerk waar wij onze vingers bij kunnen aflikken; superefficiënt en goed onderhouden. Veel van die grootse aanpak moeten we hier helemaal niet willen, en de manier waarop met de historie en de leefomgeving wordt omgegaan is rampzalig. Toch werkt de Chinese energie aanstekelijk. Ze wijst je op misschien wel het grote probleem van onze tijd en onze samenleving. We zijn moe. Behoud gaat voor verandering, regels gaan voor kwaliteitsverbetering. Weinigen durven initiatief te nemen, risicomijdend gedrag voert de boventoon. Wij praten vooral en kijken naar elkaar.

De talrijke initiatieven voor zelforganisatie zijn bemoedigend, en misschien het begin van de ommekeer. Vooralsnog maakt de overheid een terugtrekkende beweging. Terwijl juist die moet en kan faciliteren, en het voortouw kan nemen op de vitale plekken. Daar hoef je geen eenpartijstaat en centrale planning voor te hebben. Het vraagt om flinke bestuurders met een missie, die goed kunnen uitleggen waar het om gaat en kunnen enthousiasmeren. En hun rug recht houden in moeilijke tijden. Het vraagt om beleidsambtenaren, die snappen wat er speelt in de samenleving, die open staan voor initiatieven uit die samenleving en die weten te faciliteren.

Het vraagt om het besef dat het niet gaat om de regels, en allemaal niet om het geld – want dat is er genoeg in dit land – maar om het aanboren van de juiste energie.

Marcel Bayer is hoofdredacteur van ROm en docent journalistiek


© ROM B.V.

ROmagazine - Moe. http://www.romagazine.nl
Template Joomla 1.7 by Wordpress themes free